AB EĞİTİM PROGRAMLARI VE ECTS UYGULAMALARI

AB ve EĞİTİM

Avrupa’nın bütünleşme sürecinde, bilgi çağına uygun bir toplum, yeni hizmet alanları, nitelikli işgücü, yüksek yaşam kalitesi, demokrasi için gelişme ve rekabet gücü gibi eğitimle doğrudan ilişkili konular hep gündemde olmuştur.

Avrupa ülkeleri, dünyanın her ülkesinde olduğu gibi, çözümü kolay olmayan ekonomik ve sosyal sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadır.

Bu sorunların çözümünde, değişen durumlara uyum sağlayabilen, çeşitli becerilerle donanmış, entelektüel alt yapısı olan, bilgi kaynaklarına ulaşabilme becerisine sahip, sürekli öğrenme isteği duyan bireylerin yetiştirilmesi ve eğitimi ayrı bir önem taşımaktadır.

Bütün bu nedenlerle, eğitim birliğin önem verdiği konulardan biri olmuştur. Bunun doğal sonucu olarak, eğitim, 7 Şubat 1992 tarihli Maastrich anlaşmasının 126’ncı ve 127’nci maddelerinde yer almış ve AB’nin öncelikli gündem konusu olmuştur.

AB EĞİTİM PROGRAMLARI: SOCRATES

Yüzyılın büyük zorluklarına karşı daha iyi tepki ve cevap vermek ve hayat boyu öğrenmeyi sağlamak,

Herkes için eğitimi teşvik etmek ve herkes için kabul edilen beceri ve niteliklerin kazanılmasına yardımcı olmak şeklinde ifade edilmiştir.

Eğitimin her alanında Avrupa işbirliğini esas alan Socrates Programında bu işbirliği, mübadele, birleşik projeler organize etme, fikirleri ve başarılı uygulamaları paylaşma için Avrupa bilgi ağını kurma, ortak çalışma ve karşılaştırmalı analizler yapma gibi değişik şekillerde gerçekleştirilmiştir.

Socrates’in birinci aşamasında (1995-2000) gerçekleştirilenler şu şekilde özetlenebilir:

• 316.000 yüksek öğrenim öğrencisi, tam zamanlı eğitimlerinin belirli bir dönemini diğer katılımcı ülkelerin birinde geçirmiştir,
• 26.000 öğretmen ve asistan sisteme entegre bir başka ülkeye nakledilmiştir,
• 80.000 genç başka bir Avrupa dili ile iletişim kurmak için düzenlenen ortak projelere ve değişim programlarına katılmıştır,
• 5.000 okul arasında 1620 ortaklık anlaşması gerçekleştirilmiştir,
• 1.800’den fazla yüksek eğitim kurumunun katılımı ile üniversiteler arası 2673 işbirliği programı oluşturulmuştur.

Socrates Programından alınan bu başarılı sonuçlar üzerine, Avrupa Parlamentosu ve AB Bakanlar Konseyi’nin ortak kararı ile Ocak 2000’de Socrates Programının 2000-2006 yılları arasında sürmesi planlanan ikinci aşaması uygulamaya konmuştur.

Socrates Programı ikinci aşamasının özel amaçları şu şekilde sıralanmıştır:

• Eğitimin her düzeyinde, Avrupa boyutunun desteklenmesi,
• Avrupa çapında fırsat eşitliğinin desteklenmesi,
• Eğitsel kaynaklara uluslararası erişimin kolaylaştırılması,
• Avrupa Birliği içinde dil öğreniminin niteliksel ve niceliksel gelişiminin desteklenmesi yoluyla eğitimin kültürler arası boyutunun ve Avrupa Birliği halkları arasında anlayışın ve
• Eğitim alanında, kurumlar arası değişimin teşvik edilmesi,
• Açık ve uzaktan eğitim,
• Diplomaların ve çalışma dönemlerinin tanınması,
• Bilgi paylaşımının geliştirilmesi yolunda engellerin kaldırılarak daha güçlü bir işbirliği sağlanması,
• Eğitim-öğretim uygulama ve materyallerin geliştirilmesinde yenilikçi yaklaşımların ve teknolojinin kullanımının desteklenmesi ve eğitim alanında ortak politika ve ilgi alanlarının saptanması

Sokrates II’nin Karar metninde, programın ilk aşamasından farklı olarak, desteklenecek etkinliklere yer verilmiş, yararlanıcı hedef kitle belirtilmiş, komisyon ile üye ülkeler arasında yetki ve sorumluluk paylaşımı belirlenmiş ve eylemler arası ve diğer programlarla tutarlılık, tamamlayıcılık, izleme ve değerlendirme çalışmalarına özel önem verilmiştir.

Ayrıca, bu metinde, programa Türkiye’nin katılımı da öngörülmüştür.

Sokrates sekiz eylemden oluşmaktadır

Eylem I : COMENIUS Okul Eğitimi

Eylem II : ERASMUS Yükseköğretim

Eylem III : GRUNDTVIG Yetişkin ve Diğer Eğitim Yolları

Eylem IV : LINGUA Avrupa Dillerinin Öğretimi

Eylem V : MINERVA Eğitimde Bilgi ve iletişim Teknolojileri

Eylem VI : Gözlem ve Yenilikler Eğitim Sistemlerinin ve Politikalarının İzlenmesi

Eylem VII: Ortak Eylemler Diğer Eğitim Programları ile Ortak Etkinlikler

Eylem VIII: Yan Önlemler

AB EĞİTİM PROGRAMLARI: ERASMUS

ERASMUS Sokrates’in Yüksek Öğrenim kısmına verilen addır. 24 Ocak 2000 tarihinde benimsenmiştir. Erasmus, 2006 yılı sonuna kadar olan bir dönemi kapsamaktadır.

ERASMUS, şu etkinlikleri desteklemektedir:

• Öğrenci ve öğretim üyesi değişimi,
• Eğitim Programlarının geliştirilmesi için ortak çalışmalar ve projeler,
• Bu çalışmalar ve projelerden elde edilen sonuçların yaygınlaştırılması ve hayata geçirilmesi,
• Avrupa ölçeğinde fakülteler ve bilim dallarına ait bilgi ağlarının oluşturulması,
• Dil kursları ve yoğunlaştırılmış programlar,
• Avrupa Kredi Transfer Sistemi çalışmalarına destek (ECTS),
• Karşılıklı bilimsel ziyaretler,
• Master ve Doktora programları,
• Yaz okulları

Erasmus, 28 ülkeyi kapsamaktadır.

Bunlar Avrupa Topluluğuna üye 15 ülke; 3 EFTA ülkesi (İzlanda, Liechtensien ve Norveç) ve Macaristan, Romanya, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Polonya, Bulgaristan, Estonya, Latvia, Litvanya, Slovenya’dır.

Malta, Kıbrıs, ve Türkiye’nin programa katılmaları kabul edilmiştir.

AB YÜKSEKÖĞRETİM ALANI

Yüksek öğretim, yüksek nitelikli insan kaynaklarının oluşturulmasında, bilimsel buluşlar yoluyla ortaya çıkan gelişmiş bilginin paylaşılmasında, artan ihtiyaçlar karşısında yeni beceri ve yeterliklerin sürekli geliştirilmesinde ve gelecek nesillerin Avrupa çerçevesi içinde yetiştirilmesinde büyük önem taşımaktadır.

Avrupa Yükseköğretim alanının yapılandırılması, birlik için, ayrı bir önem arz etmektedir.

Avrupa Birliği fikrinin gerçekleşmesi için, üye ülkelerin yükseköğretim sistemleri arasındaki farklılıkların yol açabileceği sorunları ortadan kaldıracak önlemlerin alınması ve ardından da yükseköğretim kurumları arasındaki benzerliklerin ve işbirliğinin artırılması gerekmektedir

Bu noktadan hareketle, başlangıçta, yükseköğretim sisteminde gerçekleştirilecek dört önemli ortak konu saptanmıştır. Bunlar,

1. Genelleştirilmiş bir Avrupa kredi sistemi,
2. Diplomalar için ortak bir yapının belirlenmesi,
3. Kalite kontrolü ve değerlendirilmesi,
4. Yeni öğrenme olanaklarının hizmete sunulması.

Erasmus’un uygulama alanı bulduğu Avrupa Yükseköğretim alanının yapılandırılması için, bu noktaya gelinceye kadar ve Erasmus’a paralel olarak bazı önemli aşamalardan geçilmiştir.

MAGNA CHARTA

18 Eylül 1988’de Bologna’da, Bologna Üniversitesinin 900’ncü kuruluş yıldönümünde, Avrupa’nın çeşitli üniversitelerinden 430 rektör “Magna Charta”yı kaleme alarak imzalamışlardır.

Magna Charta ile,

• Binyılın sonunda, insanlığın geleceğinin büyük ölçüde kültürel, bilimsel ve teknolojik gelişmelere bağlı olduğu,
• bunun da gerçek üniversitelerin bünyelerinde barındırdığı, kültür, bilgi ve araştırma merkezleri ile mümkün olabileceği,
• Üniversitelerin asli görevlerinden biri olan genç kuşakların eğitiminin, toplumun tümüne hizmet anlamına geldiği ve
• toplumun, kültürel, sosyal ve ekonomik geleceğinin, sürekli eğitimi için ciddi yatırımlar gerektirdiği,
  ifade edilmiştir.
  

SORBONNE DEKLARASYONUNU

Yükseköğretim sisteminde öngörülen yapısal değişiklikler için, 25 Mayıs 1998’de, Sorbonne Üniversitesinin 800’ncü kuruluş yıldönümünde, Fransa, Almanya, İtalya ve İngiltere Eğitim Bakanları, Avrupa Birliği tarafından, geçen 40 yıllık sürede biçimlendirilmiş olan ekonomik, ticari ve mali piyasalara uyum sağlayacak, bu yapıyı destekleyecek bir yüksek öğretim modeli oluşturabilmek amacıyla Sorbonne Deklarasyonunu imzalamışlardır.

Sorbonne Deklarasyonu ile üniversitelerin, Avrupa’nın kültür boyutunu geliştirmedeki önemli rolü açıkça vurgulanmıştır.

Deklarasyonun altını çizdiği bir başka önemli nokta da, Avrupa vatandaşlarının tüm kıtada serbest dolaşabilmelerinin, çalışabilmelerinin ve bir bütün olarak Avrupa’nın gelişmesinin tek yolu olarak bir Avrupa yüksek öğretim alanı ortaya konmasıdır.

BOLOGNA DEKLARASYONU

19 Haziran 1999’da Avrupa’daki 29 ülkenin Eğitim Bakanları, Bologna Deklarasyonu’nu imzalamışlardır.

Düzenli, kararlı, ve demokratik bir toplum yapısının güçlendirilebilmesi için eğitimin ve eğitimde işbirliğinin önemi gibi herkesçe kabul edilen düşüncelerle imzalanan Bologna Deklarasyonunda, şu konular amaçlanmıştır

• Diploma Eki’nin (Diploma Supplement) uygulanmaya başlamasıyla üniversiteler arasında ortak bir genel yapının oluşturulması;
• 3 yıldan az süreli olmayan lisans ile yüksek lisans derecelerinin tüm Avrupa ülkelerinde tanınması;
• Avrupa Kredi Transfer Sistemi’nin (ECTS) Avrupa geneline yaygınlaştırılması yanında, yaşam boyu öğrenmede Avrupa boyutuna vurgunun güçlendirilmesi,
• Yükseköğretim alanında, kalite güvencesinin Avrupa boyutunun oluşturulması;
• Tam hareketliliğin sağlanabilmesi için diğer engellerin ortadan kaldırılması

PRAG TOPLANTISI

“Bologna’nın ardından 2001’de 32 Avrupa ülkesinin yükseköğretim bakanlarının katılımı ile yapılan Prag toplantısında

• Tüm dünyadaki öğrencilerin eğitim için Avrupa’ya çekilmesi ve Avrupa içindeki hareketliliğin artırılması,
• Avrupa üniversitelerinin kalite standartlarının artırılması
  karar altına alınmıştır.

BERLİN ZİRVESİ

Bologna Sürecinin devamı olarak, 18-19 Eylül 2003 tarihinde, Berlin’de, yükseköğretimden sorumlu Eğitim Bakanlarının bir araya geleceği “Berlin Zirvesi” toplanacaktır.

Bu zirvede, Avrupa Yükseköğretim Alanının, Bologna Sürecini izleyen aşamalarındaki yeni yönelişleri ve öncelikleri tartışılacaktır.

AKADEMİK HAREKETLİLİK

Çeşitli etkinliklerin yanı sıra, yüksek öğretim kurumlarının yöneticilerinin, öğretim elemanlarının ve öğrencilerinin değişimlerinin desteklendiği ERASMUS tüm yüksek öğretim kurum ve kademeleri ile çeşitli disiplinlere açık bir programdır.

Erasmus, yükseköğretim programlarında “Avrupa Boyutunu” geliştirmeye yönelik ve işbirliğine dayanan bir program olduğu için, özellikle öğrenci mübadelesini amaçlamaktadır.

Öğrencileri Avrupa’ya getirmek, Avrupa’yı tüm öğrencilere götürmek” ERASMUS’un sloganıdır. Bu nedenle de, program içinde öğrenci hareketliliği büyük bir öneme sahiptir. Ancak, Avrupa’daki öğrenci hareketliliğinin giderek artması sonucunda, öğrencilerin yabancı üniversitelerde almış oldukları eğitimlerin, kendi ülkelerindeki yükseköğretim kurumları tarafından tanınması büyük bir sorun haline gelmiştir.

AKADEMİK HAREKETLİLİĞİN GEÇMİŞİ

Akademik hareketlilik ve bunun getirdiği diploma derecelerinin tanınması ile ilgili çalışmalar da uzun bir geçmişe sahiptir.

UNESCO 1969-1981 yılları arasında, iki ayda bir yayınladığı “Study Abroad” dergisinde dünyadaki tüm ülkelerin ulusal yükseköğretim sistemlerini açıklayan bir yazı dizisi hazırlamış, bu da, gerektikçe güncellenen “World Guide to Higher Education” kitabının hazırlanmasına temel oluşturmuştur.

1964 yılında UNESCO ortaöğretim sonucunda alınan sertifikalar ile üniversite diploma ve derecelerinin eşdeğerliği konusunda bir çalışma yürütmüş, uluslararası standart oluşturulması nihai hedefini göz ardı etmeyen üye ülkeler, konuyla ilgili birçok problemin varlığını göz önüne alarak, soruna bölgesel olarak yaklaşmanın daha başarılı sonuçlar vereceği konusunda görüş birliğine varmışlardır.

Bunun sonucunda, ilk önce 1974 yılında Latin Amerika ile Karayipler’deki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomaları-nın ve Derecelerinin Tanınması Anlaşması imzalanmış ve bunu 1980’li yılların başına kadar, 5 bölgesel anlaşma izlemiştir:

Bunlar;

• Akdeniz’e Sınırı Olan Arap ve Avrupa Ülkelerindeki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin Tanınması Anlaşması (1976)
• Arap Ülkelerindeki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin Tanınması Anlaşması (1978)
• Avrupa Bölgesindeki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin Tanınması Anlaşması (1979)
• Afrika Ülkelerindeki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin Tanınması Anlaşması (1981)
• Asya ve Pasifik’teki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin Tanınması Anlaşması (1983) ‘dır.

UNESCO, 1993 yılında düzenlediği bir konferansta “Recommendation on the Recognition of Studies and Qualifications in Higher Education” başlığı altında topladığı tavsiye kararlarının uluslararası düzeyde uygulanmasını benimsemiştir.

Avrupa Konseyi ile UNESCO, Avrupa Bölgesindeki yükseköğretim ile ilgili diploma ve derecelerin tanınması için 11 Nisan 1997 tarihinde Lizbon Anlaşmasını imzalamışlardır

Ayrıca, Avrupa’daki çeşitli kurum ve kuruluşlar, diploma ve derecelerin tanınması yolunda çalışmalar yapmaktadır. Bunlar;

• Avrupa Birliği
• Avrupa Konseyi
• UNESCO’nun Avrupa Bölgesi (CEPES-European Centre for Higher Education)
• İskandinav Bakanlar Konseyi (Nordic Council of Ministers)’dir.

Karadeniz Ekonomik İşbirliği’ne üye olan ülkelerde de diploma ve derecelerin karşılıklı olarak tanınması yönünde çalışmalara başlanmıştır.

Avrupa Bölgesinde, diploma ve derecelerin tanınması doğrultusunda bilgi alışverişi yapan ve konuyla ilgili doküman hazırlayan iki çalışma grubu bulunmaktadır. Bunlar, Avrupa Konseyi ve UNESCO tarafından desteklenen ENIC Network (European Network of National Information Centers on Academic Recognition and Mobility) ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen NARIC Network (Network of National Academic Recognition Information Centers)’ dir.

Son olarak, Avrupa Komisyonu, akademik hareketlilikte kolaylık sağlamak amacıyla Avrupa Kredi Transfer Sistemi’ni (ECTS-European Credit Transfer System) geliştirmiştir.

ULUSAL AJANS

Avrupa Birliği Komisyonu kararı uyarınca, Avrupa Birliği üyesi ya da aday bir ülkede, Avrupa Birliği Eğitim Programlarının başlatılabilmesi için, Ulusal Ajans olarak adlandırılan bir teşkilatın kurulması gerekmektedir.

Ulusal Ajanslar, katılımcı ülkelerin, AB eğitim ve gençlik programlarından yararlanmayı sağlamak üzere ülke içinde kurdukları ve ilgili taraflar ile işbirliği içinde programlardan yararlanma faaliyetlerini organize ve koordine eden uygulama birimleridir.

Ülkemizin, 1999 yılında yapılan Helsinki zirvesinin ardından, Avrupa Birliği’ne aday ülke konumuna gelmesiyle, AB programlarından yararlanma hakkı doğmuştur. Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarının Türkiye’de başlatılması ve yürütülmesi amacıyla, Ulusal Ajansın görevlerini yerine getirmek üzere, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Avrupa Birliği ile İlişkiler Genel Müdürlüğü bünyesinde, Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Daire Başkanlığı kurulmuştur.

“Ulusal Ajansın kuruluşu, görevleri ve işleyişi hakkında ayrıntılı bilgi http://www.dpt.gov.tr/abegp adresinde mevcuttur.

Haziran 2002 tarihinden itibaren ülkemizin Socrates, Leonardo ve Gençlik programlarına katılım çalışmaları başlatılmış, hazırlık tedbirleri ve pilot uygulamalara ilişkin anlaşmalar DPT ve AB Komisyonu yetkilileri tarafından imzalanarak, 27 Aralık 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Türkiye’nin 2003 yılı içinde Ulusal Ajans tarafından koordine edilecek bir dizi hazırlık faaliyetini hayata geçirmesi planlanmaktadır. Buna göre, Aralık 2003 tarihine kadar hazırlık tedbirleri ve pilot uygulamalar gerçekleştirilecektir. Bu çalışmalarla programlara Türkiye’nin katılımının sağlaması hedeflenmektedir.

Ocak 2004 tarihinden itibaren tam katılım anlaşması imzalanarak bu bağlamda;

• Avrupa Kredi Transfer Sisteminin Uygulanması,
• bu amaçla 15 üniversite seçimi,
• her üniversiteden 3 bölüm belirlenmesi,
• her üniversiteden bir ECTS Danışması ve
• bir Dış İlişkiler Uzmanı görevlendirilmesi
• ülke çapında bir ECTS danışmanının belirlenmesi,

Erasmus kapsamındaki pilot uygulamalar içine yer almaktadır.

Ayrıca, ECTS danışmanlarının yurtiçi eğitim semineri, yurtdışı eğitim ve ziyaretleri, kazanılan ECTS bilgi ve tecrübelerinin yurt içinde aktarılması planlanan etkinlikler arasındadır.

Yine, Türkiye’den Avrupa’ya 135 öğrenci ve Avrupa’dan Türkiye’ye 45 öğrenci değişimi gerçekleştirilmesi pilot uygulamalar içinde yer almaktadır.

ANKARA ÜNİVERSİTESİNİN KONUMU

Helsinki Zirvesi ile AB yolu açılan ülkemizde, bu eğitim programlarından yararlanmak üzere idari düzenlemelerin başlamasının hemen ardından, Üniversitemiz, Türkiye’de Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarını başlatmak ve gerçekleştirmek üzere faaliyete geçen ilk üniversiteler arasında yer almıştır.

Ankara Üniversitesi Türkiye’nin Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarına Katılım Eylem Planının sona ereceği 2005 yılı başından itibaren, SOCRATES/ERASMUS programı kapsamında,

• Ders, ders modülü, eğitim programlarını geliştirmeyi
• Yaşam Boyu Öğrenmeye Yönelik Programlar geliştirmeyi
• Öğretim elemanı değişimini
• Konusal ağlara giriş gibi diğer akademik faaliyetlere girmeyi,
• ECTS/DS çalışmalarını ve
• Öğrenci değişimini bütün Üniversite içinde uygulamayı

hedeflemektedir.

ECTS (AKTS) AVRUPA KREDİ TRANSFER SİSTEMİ

ERASMUS yeniden yapılandırılmış Avrupa Yükseköğretim alanında öğrenci hareketliliğine büyük öneme vermektedir..

Ancak Avrupa Yükseköğretim sistemindeki bazı farklılıklar, öğrencilerin yabancı üniversitelerde almış oldukları eğitimlerin, kendi ülkelerindeki yükseköğretim kurumları tarafından tanınması için bazı düzenlemeleri gerektirmektedir

ECTS’Yİ GEREKLİ KILAN NEDEN

Avrupa’da halen uygulanmakta olan yükseköğretim sistemlerinin sayısı, ülke sayısından fazladır.

Yükseköğretim sistemleri arasındaki bu farklılıkların nedenleri şunlardır:

• Ortaöğretimin süresi, türü ve kapsamı,
• Lisans derecesine yönelik yükseköğretim programlarının yanı sıra, ülkemizdeki meslek yüksekokullarına benzer kısa süreli yükseköğretim kurumlarının mevcut olması, bu tür yükseköğretim kurumları arasında yatay ve dikey geçişlerin çeşitli şekillerde gerçekleştirilmesi,
• Yükseköğretime giriş sistemlerindeki farklılıklar,
• Programlarda, akademik takvimler (derslerin yıllık veya dönemlik olması), derslerin nitelikleri (zorunlu veya seçmeli olması) ve değerlendirme yöntemleri (sürekli değerlendirme veya yıl sonunda tek değerlendirme) arasında farklılıklar olması,
• Eğitim programlarının yapısı, süresi ve verilen diplomaların türleri arasında farklılıklar olması.

Ülkelerin yükseköğretim sistemlerindeki yapısal farklılıklar olması

• Bazı ülkelerde yükseköğretim kurumlarının bir çatı altında toplanmasına karşılık, bazı ülkelerde üniversite ve üniversite dışı kurumlar olarak iki ayrı çatı altında yapılanmış olmaları,
• Yükseköğretim sistemlerinin iki aşamalı veya üç aşamalı olması. (Örneğin, Almanya’daki iki aşamalı sistemde diplom veya magister derecesinden sonra doktora derecesi vardır. Anglosakson sistemindeki lisans, yüksek lisans ve doktora dereceleri ise üç aşamalı sisteme bir örnektir.)
• Kullanılan terminolojide farklılıklar olması (Derece yapılarındaki farklılıklar gibi)
• Bazı yükseköğretim sistemlerinin bir alanda genel eğitim vermeye yönelik olmasına karşın bazılarının ilk yıllardan itibaren derinleşmeye yönelmeleri,
• Ulusal yükseköğretim sistemlerindeki çeşitlilikler

bunlara örnek olarak sayılabilir.

Bu yapılar içinde, öğrencilerin yabancı üniversitelerde almış oldukları eğitimlerin, kendi ülkelerindeki yükseköğretim kurumları tarafından tanınması ile ilgili sorunlara çözüm getirmek üzere Avrupa Kredi Transfer Sistemi (European Credit Transfer System – ECTS) geliştirilmiştir.

ECTS NEDİR?

Avrupa Kredi Transfer Sistemi (ECTS), öğrencilerin yurtdışında aldıkları ve başarılı oldukları ders kredilerinin, bir yükseköğretim kurumundan diğerine transfer edilmelerini sağlayan bir sistemdir.

Bu sistemde, akademik dönemler (yarıyıllar) kredilendirilmektedir. Uygulamada, bir akademik yıllık (iki dönem) eğitime 60 kredi, bir dönemlik eğitime ise 30 kredi verilmektedir. Bir yılda 3 dönem uygulaması yapan yükseköğretim kurumlarında her bir dönem 20 kredi olarak değerlendirilmektedir.

ECTS kredisi tam sayı olarak verilmekte, 1.83 gibi küsurlu sayılardan kaçınılmaktadır. Ancak çok zorunlu durumlarda buçuklu sayılar kullanılabilmektedir.

ECTS KREDİSİ NEDİR?

ECTS kredisi, bir dersin başarıyla tamamlanabilmesi için, öğrencinin yapması gereken çalışmaların tümünü (teorik kısım, uygulama, seminer, bireysel çalışma, sınavlar, ödevler, v.b) ifade eden bir değerdir.

Bu değer, her dersin, bir yükseköğretim kurumunda, bir akademik yılın, tam zamanlı olarak tamamlaması için gereken toplam çalışma yükünün ne kadarlık bir bölümünü kapsadığının göstergesidir.

ECTS NEREDE UYGULANIR?

ECTS, başlangıçta iki farklı ülkenin yükseköğretim kurumları arasında yapılan geçişler için geliştirilmesine karşın, aynı yükseköğretim kurumu içerisinde veya aynı ülkedeki farklı yükseköğretim kurumları arasında da uygulanabilmektedir.

ECTS, ilk olarak ERASMUS Programı (1988-1995) altında kurulmuştur. Başlangıçta, AB’ye üye ülkeler ile Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkelerindeki çekirdek kurumlar adı verilen, 145 yükseköğretim kurumunu kapsayan ve sadece 5 programda (İşletme, Kimya, Makine Mühendisliği, Tarih ve Tıp) uygulanmak üzere 6 yıllık bir dönem için pilot proje başlatılmıştır.

1999 - 2000’den itibaren de AB, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA), Kıbrıs, Merkez ve Doğu Avrupa Ülkeleri Topluluklarında 1200 kurum (5000-6000 bölüm/fakülte) öğrenci değişimleri için ECTS sistemini kullanmaktadırlar.

ECTS’nin gelecekte

• Kişilerin yaşamları boyunca, değişik yer ve zamanlarda aldıkları eğitimlerin de kredilendirilmesi,
• Bu kredi birikiminin, kişilerin çeşitli alanlarda istihdamında ya da sonraki eğitim aşamalarına devamında bir ölçüt olarak kullanılması

yoluyla yaygınlaştırılması öngörülmektedir.

ECTS’NİN ÖZELLİKLERİ

ECTS’nin diğer öğrenci hareketliliği programlarından ayrılan en önemli özelliği, yurtdışında eğitim yapacak olan öğrencilerin, ev sahibi üniversitenin kendi öğrencileriyle birlikte derslere devam etmelerini sağlamasıdır. Böylece öğrencilerin, ev sahibi üniversitenin akademik hayatına aktif olarak katılımına olanak tanınmaktadır

ECTS çerçevesinde yurtdışında öğrenim gören öğrenciler sadece bir süre için değil, istedikleri takdirde programlarını tamamlayana kadar gitmiş oldukları yükseköğretim kurumunda kalabilmektedir. Ayrıca, dileyen öğrenciler, üçüncü bir yükseköğretim kurumuna da yatay geçiş yapabilmektedir. Bu tür taleplerin kabul edilip edilmemesi, diploma alma veya yatay geçiş koşullarının belirlenmesi, ilgili yükseköğretim kurumlarının yetkisindedir.

Yükseköğretim kurumları, misafir öğrencilerin akademik başarıları ile ilgili tüm konularda karar verme yetkisine sahiptir.

Kurumlar, mevcut ders yapılarında ve değerlendirme yöntemlerinde herhangi bir değişiklik yapmaksızın, kendi öğrencileri tarafından alınan derslerin ve sınavların tümünü misafir öğrenciler için de uygulamaktadır.

ECTS KREDİSİ VERİLECEK DERSLER

Zorunlu ve seçmeli derslerin tümüne ECTS kredisi verilmelidir.

İzlenen programdan mezun olabilmek için alınması zorunlu olan tez çalışması, proje çalışması veya staj gibi çalışmalara da ECTS kredisi verilmelidir.

ECTS KREDİSİ İLE DERS SAATİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

ECTS kredisi sadece ders saatine bağımlı olmayıp, o dersin oluşturduğu tüm iş yükünü kapsar.

Ders saati, eğer bir ders teorik olarak yapılıyorsa, iş yüküyle ve dolayısıyla ECTS kredisiyle doğrudan ilişkilidir.

DERSİN DÜZEYİ VEYA ZORLUK DERECESİ İLE ECTS KREDİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

ECTS kredisi hiçbir şekilde dersin düzeyini belirtmez ve zorluk derecesi ile ECTS kredi miktarı arasında da bir ilişki yoktur.

Dersin düzeyi, öğrenim görülecek kurumun hazırladığı Kılavuzda belirtilir.

Kılavuzda ayrıca dersin içeriği, işlenme yöntemi, değerlendirme yöntemi (sınavlar ile ev ödevlerinin sayısı ve ağırlıkları) gibi konularda açıklayıcı bilgi bulunur.

ECTS’NİN ÖĞRENCİYE SUNDUĞU OLANAKLAR

• Yurtdışında yapılan eğitim sonucunda alınan kredilerin ve/veya derecelerin akademik olarak tanınmasına
• Öğrencilerin yurtdışında sadece bir süre için değil, istedikleri takdirde, gitmiş oldukları yükseköğretim kurumunda programlarını tamamlayana kadar kalmalarına

olanak sağlamaktadır.

ECTS’NİN KURUMLARA SUNDUĞU OLANAKLAR

• Ders programları ve ders içerikleri hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir.
• Akademik tanınma konusunda akademisyenlere yardımcı olmaktadır.
• Ders programlarının yapısı, öğrencilerin ders yükü ve öğrenim sonundaki kazanımlarının yeniden gözden geçirilmesine yardımcı olmaktadır.

Avrupa’da çok çeşitli değerlendirme sistemleri kullanılmaktadır.

Öğrencilerin, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından almış oldukları notların, kendi ülkelerindeki kurumlar tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi amacıyla, bir ECTS notlandırma sistemi geliştirilmiştir

Ancak bu notlandırma sisteminin ana amacı, yükseköğretim kurumlarına ek bilgi sağlamaktır ve ilgili eğitim kurumunun mevcut not sistemi yerine kullanılması zorunluluğu yoktur.

Yükseköğretim kurumları, bu notlandırma sistemini kendi sistemleri içerisinde ne şekilde uygulayacaklarına kendileri karar vermektedir.

ECTS notlandırma sisteminin ana amacı, öğrencinin performansı hakkında yükseköğretim kurumlarına ek bilgi vererek şeffaflığı ve kıyaslanabilirliği sağlamaktır.

Kurum, öncelikle öğrencilerin almış olduğu notların dağılımını inceler. ECTS notlandırma sistemindeki 10-25-30-25-10 modelini elde edebilmek için, başarılı öğrenci toplamının ilk % 10’una, % 35’ine, % 65’ine ve % 90’ına girenlerin aldıkları notlara göre ECTS notlarının sınırları belirlenir.

Başarılı öğrenci toplamının ilk % 10’una giren öğrencilere her zaman otomatik olarak “A” notu vermek söz konusu değildir

“A” notu “mükemmel”in karşılığı olduğu için, bu tanım kurumlar arasında farklılıklar gösterebilir.

Örneğin, öğrencilerin sadece % 8’ini “First Class Honours” derecesiyle mezun eden bir İngiliz kurumu, “A” notunu ilk % 8’e giren öğrencilere verebilir.

Halbuki, öğrencilerinin % 14’ü “30 con lode” olan bir İtalyan kurumunun, ilk % 14’e giren öğrencileri ilk % 10’luk dilimdeki öğrencilerden ayırması anlam- sızdır.

Diğer taraftan, bir İspanyol kurumu tarafından “Matricula de Honor” derecesiyle ödüllendirilen öğrenci sayısı, toplam öğrenci sayısının % 5’inden daha azdır ve bu durumda “mükemmel

ECTS NASIL UYGULANIR

KILAVUZ (INFORMATION PACKAGE)

Bu kılavuz, ilgili yükseköğretim kurumunun kendi dilinde ve Avrupa Topluluğu’nun kullandığı diğer dillerde hazırlanır. Kılavuz, yurtdışında eğitim görmek isteyen öğrenciler ile bu öğrencilere danışmanlık yapan öğretim üyelerinin faydalanmaları için Avrupa Kredi Transfer Sistemi’nin uygulandığı diğer yükseköğretim kurumlarına dağıtılır.

Ders içeriklerinin tam olarak bilinmesi ciddi bir yurtdışı eğitimi için zorunludur. Bu sebeple, söz konusu kılavuz,

• ders içerikleri,
• derse kabul şartları,
• haftalık ders saatleri,
• derslerin türü,
• öğrenme ve öğretme metotları,
• sınavlar ve değerlendirme yöntemleri,
• ilgili kurumun notlandırma sistemi,
• dereceye yönelik derslerin yapısı
• dersler için tayin edilen Avrupa Kredi Transfer Sistemi kredilerinin tamamı ile ilgili tanımları
• dersin verildiği bölümün tanıtımına yönelik genel bilgileri içerir.

ÖĞRENİM ANLAŞMASI (LEARNING AGREEMENT)

Yurtdışında yapılacak eğitimin içeriğini açıklayan ve öğrenci ile her iki yükseköğretim kurumu arasında imzalanan anlaşmadır.

Ülkeler arasındaki gerek eğitim, gerekse notlandırma sistemlerindeki farklılıklar nedeniyle, öğrencilerin ders yüklerinin belirlenmesinde ve aldığı notların transferinde bir çeşit “ortak dil” kullanılması zorunludur. Bu amaçla her ders için ECTS kredisi belirlenir, alınan notlar ise daha önce açıklandığı gibi ECTS notlandırma sistemi (ECTS grading scale) yardımıyla harf notuna dönüştürülür. Tüm bu işlerin yapılmasında koordinatörler aktif rol alarak hem danışmanlık görevi yaparlar, hem de oluşabilecek sorunların çözümünde yardımcı olurlar.

Gidilecek kurum belirlendikten sonra öğrenci tarafından başvuru formu (application form) doldurulur ve akademik tanımanın garanti altına alınması amacıyla öğrenci ile öğrencinin kendi kurumu ve yurtdışında öğrenim göreceği kurum arasında üçlü anlaşma (learning agreement) yapılır.

NOT ÇİZELGESİ (TRANSCRIPT OF RECORDS)

Öğrencilerin yurtdışındaki eğitim gördükleri sürenin önceki ve sonraki dönemine ilişkin akademik başarılarını gösteren belgedir. Transkriptlerde, öğrencilerin aldıkları her ders için belirlenen ECTS kredisi ile ilgili gerek ECTS notlandırma sistemine, gerekse dersi almış oldukları kurumun kendi sistemine göre almış oldukları notlar bulunur.

ECTS’YE DAHİL OLABİLME

• Kılavuzların Hazırlanması
• ECTS’ye başvuru
• Uzmanların yerinde incelemeleri
• Yapılanların onaylanması ve sisteme dahil olma

ECTS KREDİLERİNİN HESAPLANMASINA İLİŞKİN ÖRNEKLER

EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS PROGRAMI
(Bir Dönem=30 ECTS)

 A.Ü MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 3.YARIYIL

ANKARA ÜNİVERSİTESİ
ECZACILIK FAKÜLTESİ I. YARIYIL

Ankara Üniversitesi
Hukuk Fakültesi I. Yıl (İki Yarıyıl)